Makaleler
SOP'yi Doğrudan AI Agent'a Vermeyi Bırakın: RFC 2119 (MUST/SHOULD/MAY) ile Agent Davranışını Hassas Biçimde Kontrol Edin
İnsan SOP'sini doğrudan bir LLM'e verdiğinizde Agent çoğu zaman bir kez doğru çalışır, üç kez patlar. Bu yazıda RFC 2119'daki MUST, SHOULD ve MAY ile System Prompt ve Agent Skill'in nasıl yeniden yazılacağını, sert kısıtların, güçlü önerilerin ve özerk takdir alanının nasıl ayrılacağını gösteriyor, üç uygulama ilkesi de ekliyoruz.
· 3 dk okuma
Birçok ekip Agent'ı devreye alırken en sık şu tuzağa düşer: Word/Notion'daki "insan SOP"sinin tamamını doğrudan LLM'e verip her şeyi kendi kendine halletmesini beklemek. Sonuç çoğunlukla piyango bileti almaya benzer: bir kez doğru çalışır, üç kez patlar.
Sorun modelin yeteneğinin yetersiz olması değil; insan SOP'leri çok sayıda "örtük bilgi (Tacit Knowledge)" barındırır. İnsan beyni "tutarı 500 TL'nin altındaysa onay gerekmez" ya da "bu adımda hata alınırsa şimdilik atlanabilir" gibi kararları otomatik olarak verir; ancak LLM için yapılandırılmamış metnin güçlü ya da zayıf sınırları yoktur, bu yüzden istediği gibi yorum yapar.
Agent davranışını belirlenimli hale getirmenin ilk adımı daha büyük bir model seçmek değil, ağ protokolü spesifikasyonlarının klasik standardını devreye almaktır: RFC 2119 anlam derecelendirmesi.
Önce sonucu söyleyelim: Yalnızca uyumluluk, güvenlik ve çekirdek Schema'yı MUST olarak işaretleyin, kalan sınırları SHOULD ve MAY'e bırakın; yüksek riskli düğümleri ise insan onayına devredin.
Neden RFC 2119?#
System Prompt, Agent Skill veya Workflow Rule yazarken belirsiz "dikkat edin", "mümkünse", "elinizden geldiğince" ifadelerinin modele kısıt olarak hiçbir bağlayıcılığı yoktur. Net fiil seviyeleri kullanmak karar sınırlarını zorunlu olarak belirginleştirir.
MUST / REQUIRED: Sert kısıt, sıfır taviz#
- Anlam: Kesinlikle atlanamaz, istisna koşulu yoktur.
- Uygun senaryolar: Veri doğrulama, güvenlik kontrolleri, Schema çıktı kuralları, yüksek riskli engellemeler.
- Örnek: "Fatura API'sini çağırmadan önce çalışan numarasının var olup olmadığını
MUST doğrula; dönen sonuç boşsa yürütmeyi MUST hemen durdur."
SHOULD / RECOMMENDED: Güçlü öneri, ancak makul sapmaya izin verilir#
- Anlam: Çok yeterli bir bağlamsal gerekçe yoksa uyulması gerekir; sapılırsa Agent akıl yürütme dayanağını belirtmek zorundadır.
- Uygun senaryolar: Algoritma stratejisi seçimi, sınıflandırma tercihleri, yeniden deneme mantığı.
- Örnek: "Müşteri danışma türündeki Ticket'ları öncelikle ilk kademe müşteri hizmetlerine
SHOULD ata; ancak ödeme akışı uyuşmazlığı içeriyorsa finans inceleme ekibine yönlendirilmesine izin verilir."
MAY / OPTIONAL: Özerk tercih, tam takdir yetkisi#
- Anlam: Model, mevcut bağlam kaynaklarına veya token bütçesine göre uygulayıp uygulamamaya kendisi karar verebilir.
- Uygun senaryolar: Ek açıklamalar, genişletilmiş düşünce önerileri, isteğe bağlı log biçimleri.
- Örnek: "İşlem özeti oluştururken benzer vakalara ait 1-2 geçmiş referans Ticket ID'sini
MAY ekle."
Uygulamada üç ilke#
1. Baştan sona MUST dolu kurallardan kaçının, Reasoning için alan bırakın#
Tüm kuralları MUST olarak yazmak, LLM'i bir Deterministic Compiler gibi kullanmak demektir; kuralların çakışmasına veya Context şiştikten sonra mantıksal kilitlenmeye yol açabilir. Yalnızca "uyumluluk, güvenlik, çekirdek Schema" kurallarını MUST olarak işaretleyin, kalan sınırları SHOULD'a bırakın.
2. Yapılandırılmış Markdown bloklarıyla birlikte kullanın#
Prompt'u aşağıdaki dört bloğa ayırarak anlam gücünün kapsamını (Scope) bir bakışta görünür kılın:
## Parameters
## Constraints (RFC 2119)
## Execution Steps
## Error Handling
3. Yüksek riskli düğümleri Human-in-the-loop'a bağlayın#
Kritik bir MUST sınırı tetiklendiğinde (örneğin tek işlem tutarı > $5,000, Admin yetkisi değişikliği) Agent'ın tek MUST davranışı "pipeline'ı duraklatıp insan onayının OK demesini beklemek"tir; insan adına karar vermek değil.
Sonuç: Demo oyuncağından Production-Ready'ye#
Agent'ı tek bir her işe koşan "çok yönlü süper kahraman" değil, bir endüstriyel üretim hattı olarak görün. RFC 2119 ile bir davranış sözleşmesi kurarsanız Agent gerçekten Demo oyuncağından üretim seviyesi Production-Ready'ye ulaşabilir.